Operators

• operator එකක් කියන්නේ කිසියම් අගයක් හෝ විචල්‍යයක්(variable) හසුරුවන කිසියම් සංකේතයකටයි.
  උදා -: +, -, /, *, =, >, <.......

• C programming වල අපි ප්‍රධාන වශයෙන් operators වර්ග 4ක් ගැන අධ්‍යනය කරනවා

    1. Arithmetic Operators -: ගණිතමය ක්‍රියාකාරකම් සඳහා මේවා යොදා ගනී. (උදා -: +, -, *, /, %)
    2. Assignment Operators -: යම් කිසි අගයක් variable එකකට assign කරන්න මේවා යොදා ගනී. (උදා -: =, +=, -=, *=, /=, %=)
    3. Relational Operators -: මෙහෙයුම් දෙකක් අතර සම්බන්ධතාවය පරීක්ෂා කිරීමට මේවා යොදා ගනී. (උදා -: ==, >=, <=, !=, >, <)
    4. Logical Operators    -: සරලව කිව්වොත් AND, OR, NOT වලට තමා logical pperators කියන්නේ(උදා -: &&, ||, !)
  

Arithmetic Operators

• කලින් කිව්වා වගේ මේවා යොදා ගන්නේ ගණිතමය ක්‍රියාකාරකම් සඳහා වේ.

	    operator		         meaning			example
		+			එකතු කිරීම			3 + 2 = 5
		-			අඩු කිරීම			3 - 2 = 1
		*			ගුණ කිරීම			3 * 2 = 6
		/			බෙදීම				4 / 2 = 2
		%			බෙදීමෙන් පසු ඉතුරු		3 % 2 = 1, 4 % 2 = 0

• අපි දැන් මෙම operators භාවිතා කරලා programm එකක් ලියමු.

	#include <stdio.h>

	int main()
	{
		int num1 = 3, num2 = 2;
		int ans;
		
		ans = num1 + num2;
		printf("num1 + num2 = %d\n", ans);
		
		ans = num1 - num2;
		printf("num1 - num2 = %d\n", ans);
		
		ans = num1 * num2;
		printf("num1 * num2 = %d\n", ans);
		
		ans = num1 / num2;
		printf("num1 / num2 = %d\n", ans);
		
		ans = num1 % num2;
		printf("reminder    = %d\n", ans);
		
		return 0;
	}

• මෙය run කල පසු output එක වන්නේ

	num1 + num2 = 5                                                                                                       
	num1 - num2 = 1                                                                                                       
	num1 * num2 = 6                                                                                                       
	num1 / num2 = 1                                                                                                       
	reminder    = 1 

විශේෂ

• ඔයාලට මෙතන පේනවා ඇති බෙදීම වෙන තැන උත්තරය 1.5 ලැබිය යුතු වුවත් අපිට ලැබුනේ 1 පමණක් බව. මේකට ප්‍රධාන හේතුව වන්නේ අපේ ans, num1, num2 යන variables සේරම integers
  වීමයි. integers වලින් output කරන්නේ පූර්ණ සංඛ්‍යා විතරයි. මේ ප්‍රශ්නය මඟහැර ගන්න මේ පියවර අනුගමනය කරන්න

	#include <stdio.h>

	int main()
	{
		int num1 = 3, num2 = 2;
		int ans;
		float answer;
		
		answer = num1 / (float)num2; //මෙහිදී අපි තාවකාලිකව num2 ව float අගයක් බවට පත්කරනවා.
		printf("num1 / num2 = %.2f\n", answer);
		
		answer = (float)num1 / num2; //මෙහිදී අපි තාවකාලිකව num1 ව float අගයක් බවට පත්කරනවා.
		printf("num1 / num2 = %.2f\n", answer);
		
		return 0;
	}

• මෙය run කල පසු output එක වන්නේ

	num1 / num2 = 1.50                                                                                                                          
	num1 / num2 = 1.50 

• තවදුරටත් Arithmetic Operators ගැන කතා කිරීමේදී අපිට හමුවනවා Increment and Decrement Operators යන වර්ග දෙක.
  උදා -: num1 = 5 ලෙස ගනිමු.

• num++ --> num = num + 1;

1. ans = num1++ --> මෙහි තේරුම වන්නේ

ans = num1;
num1 = num1 + 1;

2. ans = ++num1 --> මෙහි තේරුම වන්නේ

num1 = num1 + 1;
ans = num1;

• මෙය භාවිතා කොට programm එකක් ලියමු.

	#include <stdio.h>

	int main()
	{
		int num1 = 3;
		int num2 = 3;
		int num3 = 3;
		int num4 = 3;
		
		int ans;
		
		ans = num1++;
		printf("answer = %d\n", ans);
		
		ans = ++num2;
		printf("answer = %d\n", ans);
		
		ans = num3--;
		printf("answer = %d\n", ans);
		
		ans = --num4;
		printf("answer = %d\n", ans);
	   
		return 0;
	}

• මෙය run කල පසු output එක වන්නේ

	answer = 3                                                                                                                                  
	answer = 4                                                                                                                                  
	answer = 3                                                                                                                                  
	answer = 2 

Assignment Operators

• යම් කිසි අගයක් variable එකකට assign කරන්න මේවා යොදා ගනී

    Operator	       Example		Meaning
	=		a = b		a = b
	+=		a += b		a = a +	b
	-+		a -= b		a = a - b
	*=		a *= b		a = a * b
	/=		a /= b		a = a / b
	%=		a %= b		a = a % b

• අපි දැන් මෙම operators භාවිතා කරලා programm එකක් ලියමු.

	#include <stdio.h>

	int main()
	{
		int ans;
		int num1 = 4;
		
		ans = num1; 	// ans = 4
		printf("answer = %d\n", ans);
		
		ans += num1; 	//ans = 4 + 4 = 8
		printf("answer = %d\n", ans);
		
		ans -= num1; 	//ans = 8 - 4 = 4
		printf("answer = %d\n", ans);
		
		ans *= num1; 	// ans = 4 * 4 = 16
		printf("answer = %d\n", ans);
		
		ans /= num1; 	// ans = 16 / 4 = 4
		printf("answer = %d\n", ans);
		
		ans %= num1; 	// ans = 4 % 4 = 0
		printf("answer = %d\n", ans);
	   
		return 0;
	}

• මෙය run කල පසු output එක වන්නේ

	answer = 4                                                                                                                                    
	answer = 8                                                                                                                                    
	answer = 4                                                                                                                                    
	answer = 16                                                                                                                                   
	answer = 4                                                                                                                                    
	answer = 0  

Relational Operators

• මෙහෙයුම් දෙකක් අතර සම්බන්ධතාවය පරීක්ෂා කිරීමට මේවා යොදා ගනී.

• සම්බන්ධතාවය සත්‍ය නම් output ලෙස 1 ලැබේ.(එනම් එම condition එක true වේ)

• සම්බන්ධතාවය අසත්‍ය නම් output ලෙස 0 ලැබේ.(එනම් එම condition එක false වේ)

     Operator	         Meaning								Example
	==		සමාන වේද			5 == 3 පහ කිසිසේත්ම තුනට සමාන නොවේ, එනම් මෙය false වේ. එබැවින් output එක 0 වේ.
							5 == 5 පහ හැමවිටම පහට සමාන වේ. මෙය true වේ. එබැවින් output එක 1 වේ.
							
	>		විශාල වේද			5 > 3 පහ හැමවිටම තුනට වඩා විශාල වේ. එබැවින් output එක 1 වේ.
							5 > 7 පහ කිසිවිටකත් හතට වඩා විශාල නොවේ. එබැවින් output එක 0 වේ.
							
	<		කුඩා වේද			5 < 7 පහ හැමවිටම හතට වඩා කුඩා වේ. output = 1
							5 < 3 පහ කිසිවිටකත් තුනට වඩා කුඩා නොවේ. output = 0
							
	!=		අසමාන වේද			5 != 3 පහ සෑම විටම තුනට අසමාන වේ. එබැවින් මෙය සත්‍ය වේ. output = 1
							5 != 5 පහ සෑම විටම පහට සමාන වේ. එබැවින් මෙය අසත්‍ය වේ. output = 0
							
	>=		විශාල හෝ සමාන වේද	        5 >= 3 පහ තුනට සමාන නොවුනත් තුනට වඩා විශාල වේ. එබැවින් මෙය සත්‍ය වේ. output = 1
							5 >= 5 පහ පහට වඩා විශාල නොවුනත් පහට සමාන වේ. එබැවින් මෙය සත්‍ය වේ. output = 1
							5 >= 7 පහ හතට වඩා විශාලවත් සමානවත් වන්නේ නැත. එබැවින් මෙය අසත්‍ය වේ. output = 0
							
	<=		කුඩා හෝ සමාන වේද	        5 <= 7 පහ හතට සමාන නොවුනත් හතට වඩා කුඩා වේ. එබැවින් මෙය සත්‍ය වේ. output = 1
							5 <= 5 පහ පහට වඩා කුඩා නොවුනත් පහට සමාන වේ. එබැවින් මෙය සත්‍ය වේ. output = 1
							5 <= 3 පහ තුනට වඩා කුඩාවත් සමානවත් වන්නේ නැත. එබැවින් මෙය අසත්‍ය වේ. output = 0

• අපි දැන් මෙම operators භාවිතා කරලා programm එකක් ලියමු.

	#include <stdio.h>

	int main()
	{
		int ans;
		
		ans = (5 == 5);
		printf("(5 == 5)answer = %d\n", ans);
		
		ans = (5 == 3);
		printf("(5 == 3)answer = %d\n\n", ans);
		
		ans = (5 > 3);
		printf("(5 > 3)answer = %d\n", ans);
		
		ans = (5 > 7);
		printf("(5 > 7)answer = %d\n\n", ans);
		
		ans = (5 != 3);
		printf("(5 != 3)answer = %d\n", ans);
		
		ans = (5 != 5);
		printf("(5 != 5)answer = %d\n\n", ans);
		
		ans = (5 >= 3);
		printf("(5 >= 3)answer = %d\n", ans);
		
		ans = (5 >= 5);
		printf("(5 >= 5)answer = %d\n", ans);
		
		ans = (5 >= 7);
		printf("(5 >= 7)answer = %d\n\n", ans);
		
		ans = (5 <= 5);
		printf("(5 <= 5)answer = %d\n", ans);
		
		ans = (5 <= 7);
		printf("(5 <= 7)answer = %d\n", ans);
		
		ans = (5 <= 3);
		printf("(5 <= 3)answer = %d\n", ans);
	   
		return 0;
	}

• මෙය run කල පසු output එක වන්නේ

(5 == 5)answer = 1                                                                                                                            
(5 == 3)answer = 0                                                                                                                            
                                                                                                                                              
(5 > 3)answer = 1                                                                                                                             
(5 > 7)answer = 0                                                                                                                             
                                                                                                                                              
(5 != 3)answer = 1                                                                                                                            
(5 != 5)answer = 0                                                                                                                            
                                                                                                                                              
(5 >= 3)answer = 1                                                                                                                            
(5 >= 5)answer = 1                                                                                                                            
(5 >= 7)answer = 0                                                                                                                            
                                                                                                                                              
(5 <= 5)answer = 1                                                                                                                            
(5 <= 7)answer = 1                                                                                                                            
(5 <= 3)answer = 0 

Logical Operators

• සරලව කිව්වොත් AND, OR, NOT වලට තමා logical pperators කියන්නේ

• AND(ගුණ කිරීම)

	x		y		output
	0		0		  0
	0		1		  0
	1		0		  0
	1		1		  1

• OR(එකතු කිරීම)

	x		y		output
	0		0		  0
	0		1		  1
	1		0		  1
	1		1		  1

• NOT(ප්‍රතිවිරුද්ධ binary number එක)

	x		output
	0		  1
	1		  0

• මෙම operators C programming වල භාවිතා වන්නේ මේ ආකාරයෙනි.

      Operator		                        Meaning													Example
	&&			සියලු කාරණා සත්‍ය නම් සත්‍ය වේනම්			((5 > 3) && (5 < 7)). (5 > 3) හා (5 < 7) යන කාරණා දෙකම සත්‍ය වේ. එබැවින් output එක 1 වේ.
										          ((5 == 3) && (5 < 7)). (5 < 7) සත්‍ය වුවත් (5 == 3) සත්‍ය නොවේ. එබැවින් output එක 0 වේ.
										          ((5 == 3) && (5 < 3)). (5 == 3) හා (5 < 3) යන දෙකම අස්ත්‍ය වේ. එබැවින් output එක 0 වේ.
										
	||			සියලු කාරණා වලින් එකක් හෝ සත්‍ය වේනම්		((5 > 3) && (5 < 7)). (5 > 3) හා (5 < 7) යන කාරණා දෙකම සත්‍ය වේ. එබැවින් output එක 1 වේ.
										         ((5 == 3) && (5 < 7)). (5 == 3) අසත්‍ය වුවත් (5 < 7) සත්‍ය වේ. එබැවින් output එක 1 වේ.
										          ((5 == 3) && (5 < 3)). (5 == 3) හා (5 < 3) යන දෙකම අස්ත්‍ය වේ. එබැවින් output එක 0 වේ.
											
	!			දී ඇති කාරණය සත්‍ය නම් එය අසත්‍යක් ලෙස ගනී	(!(5 == 3)). පහට තුන අසමාන හා කාරණය අසත්‍ය නමුත් එය සත්‍යක් ලෙස සලකයි. එබැවින් output එක 1 වේ.
												        (!(5 == 5)). පහට පහ සමාන හා කාරණය සත්‍ය නමුත් එය අසත්‍යක් ලෙස සලකයි. එබැවින් output එක 0 වේ.

• අපි දැන් logical operators භාවිතා කරලා programm එකක් ලියමු.

	#include <stdio.h>

	int main()
	{
		int ans;
		
		ans = (5 > 3) && (5 < 7);
		printf("(5 > 3) && (5 < 7)answer  = %d\n", ans);
		
		ans = (5 == 3) && (5 < 7);
		printf("(5 == 3) && (5 < 7)answer = %d\n", ans);
		
		ans = (5 == 3) && (5 < 3);
		printf("(5 == 3) && (5 < 3)answer = %d\n\n", ans);
		
		ans = (5 > 3) || (5 < 7);
		printf("(5 > 3) || (5 < 7)answer   = %d\n", ans);
		
		ans = (5 == 3) || (5 < 7);
		printf("(5 == 3) || (5 < 7)answer  = %d\n", ans);
		
		ans = (5 == 3) || (5 < 3);
		printf("(5 == 3) || (5 < 3)answer  = %d\n\n", ans);
		
		ans = !(5 == 3);
		printf("!(5 == 3)answer  = %d\n", ans);
		
		ans = !(5 == 5);
		printf("!(5 == 5)answer  = %d\n", ans);
	   
		return 0;
	}

• මෙය run කල පසු output එක වන්නේ

(5 > 3) && (5 < 7)answer  = 1                                                                                                                
(5 == 3) && (5 < 7)answer = 0                                                                                                                
(5 == 3) && (5 < 3)answer = 0                                                                                                                
                                                                                                                                             
(5 > 3) || (5 < 7)answer   = 1                                                                                                               
(5 == 3) || (5 < 7)answer  = 1                                                                                                               
(5 == 3) || (5 < 3)answer  = 0                                                                                                               
                                                                                                                                             
!(5 == 3)answer  = 1                                                                                                                         
!(5 == 5)answer  = 0

• මූලාශ්‍ර -: https://www.programiz.com/c-programming/c-operators

• C programm එකක් windows වල run කරන විදිහ --> https://bit.ly/2O6rLXR

ඔබට අවශ්‍යනම් ඔබේ බ්‍රව්සර් එක හරහා online C programms run කරන්න පුලුවන්. එහෙම කරන්න පුලුවන් ලින්ක්ස් මන් පහතින් දාන්නම්

• https://www.onlinegdb.com/online_c_compiler
• https://www.tutorialspoint.com/compile_c_online.php
• https://repl.it/languages/c

සරලව මුල ඉදන් C programming ඉගෙන ගන්න පුලුවන් හොදම site දෙකත් මන් දාන්නම්

• https://www.geeksforgeeks.org/c-programming-language/
• https://www.tutorialspoint.com/cprogramming/index.htm

කලින් ලිපි වල වගේ මේ ලිපියෙත් ඉල්ලනවා අඩු පාඩු තිබ්බොත් පහලින් කමෙන්ට් එකක් දාන්න. තව වැඩි දියුණු වෙන්න ඕන ඒවා තියෙනවනම් ඒවත් දාන්න.